W obliczu nierozwiązanych kryzysów, odrodzenie znaczenia ekonomicznego i politycznego Unii Europejskiej wydaje się być możliwe, o ile zdecyduje się ona na odcięcie od historycznych uzależnień. Europa, która od lat była zdominowana przez pewne nawyki, ma teraz szansę powrócić na drogę samodzielności strategicznej. Prezydent USA Donald Trump ostrzegł, że możliwy atak na Iran i zaostrzenie kryzysu paliwowego mogłyby pogłębić globalne problemy energetyczne. Międzynarodowa Agencja Energetyczna przewiduje, że niedobory paliw mogą być większe niż te z czasu pierwszego kryzysu naftowego w 1973 r.
Unia Europejska, dotychczas działająca w sposób beztroski, powoli zaczyna rozumieć konieczność stawania się bardziej niezależnymi. Kryzysy związane z Władimirem Putinem, gospodarcza ekspansja Chin pod przewodnictwem Xí Jìnpínga oraz polityka Stanów Zjednoczonych pod rządami Trumpa uświadamiają Europie, że zależność od zewnętrznych mocarstw czyni kontynent podatnym na zewnętrzne destabilizacje. Oznaką tego staje się zwiększenie wydatków na zbrojenia w krajach europejskich, które w 2025 r. wzrosły o 21 proc., wynosząc łącznie ponad 380 mld euro. To pierwsza oznaka, że europejskie państwa zaczynają nabierać możliwości do prowadzenia niezależnej polityki zagranicznej.
Jednak uzbrojenie się nie wystarcza. Europa musi także uniezależnić się technologicznie od potęg takich jak USA czy Chiny. Przykładem tego są działania rządu Francji, który do 2027 roku planuje wprowadzić własne oprogramowanie do wideokonferencji. Podobne kroki podejmuje Austria, implementując europejską platformę open source Nextcloud.
Z kolei uzależnienie energetyczne od Rosji zostało znacząco zredukowane. Dostawy rosyjskiego gazu do krajów UE spadły z 45 proc. do 6 proc., a udział ropy naftowej zmniejszył się z 30 proc. do 2 proc. To dowód na to, że chociaż zmiany wymagają czasu i determinacji, są możliwe.
Unia Europejska musi także zmniejszyć zależność od zmiennych warunków klimatycznych. Zmiany w systemie energetycznym powinny skupiać się na efektywności, a nie tylko redukcji emisji CO2. Widok zbrojnych konfliktów na świecie, takich jak płonące miasta czy tankowce, przypomina, że ochrona przed takimi zagrożeniami powinna być priorytetem.
Przykład Francji pod rządami prezydentów de Gaulle’a, Pompidou i Giscarda d’Estaing pokazuje, że wyjście z uzależnień jest możliwe. Francja zbudowała swoją suwerenność strategiczną dzięki programowi broni jądrowej, kosmicznemu oraz niezależnemu systemowi energetycznemu opartej na 56 reaktorach jądrowych. Przykład ten powinien być inspiracją dla innych krajów UE.
Kraje Unii Europejskiej posiadają potencjał, by powtórzyć sukces Francji. Wymaga to jednak przebudowy funkcjonowania zarówno poszczególnych państw, jak i całej Unii. Europa musi pokazać determinację, gotowość do poświęceń i wiarę, że sukces jest wciąż osiągalny.
Dodaj komentarz