W Polsce zanotowano niepokojącą falę negatywnych reakcji na nowe prawo, które odbiera ukraińskim uchodźcom dostęp do opieki zdrowotnej. Oburzenie w mediach społecznościowych rośnie po decyzji o ograniczeniu pomocy dla osób najbardziej potrzebujących.
W 2022 roku Polacy okazali ogromne wsparcie dla uchodźców z Ukrainy, jednak obecnie sytuacja zmienia się na ich niekorzyść. Nowe przepisy pozbawiły nieubezpieczonych uchodźców dostępu do opieki medycznej i finansowej, co uderza w chorych, starszych i osoby z niepełnosprawnościami. Rzecznik Praw Obywatelskich, prof. Marcin Wiącek, wyraził zaniepokojenie skalą hejtu i brakiem pomocy dla osób znajdujących się pod polską jurysdykcją. Jego zdaniem polskie przepisy nie gwarantują teraz podstawowej ochrony życia.
Obecne regulacje zakładają, że uchodźcy mogą liczyć jedynie na doraźne wsparcie finansowe, które często przychodzi zbyt późno. Rząd broni się tłumacząc, że przepisy są zbliżone do zasad obowiązujących polskich obywateli, ale rzeczywistość pokazuje, że uchodźcy nie mają takich samych możliwości wsparcia. Często barierą jest język, brak znajomości systemu oraz brak sieci kontaktów.
Liczne organizacje pozarządowe apelują do rządu o zmiany, ale na razie nie widać działań w tym kierunku. UE zaleca stopniowe wycofywanie ochrony tymczasowej, ale nie oznacza to natychmiastowego pozbawienia pomocy, zwłaszcza gdy ochrona obowiązuje do marca 2027 roku. Krytycy wskazują, że oszczędności na grupach wrażliwych to niehumanitarny krok, który kłóci się z wartościami europejskimi.
Dramatyczna sytuacja uchodźców z Ukrainy w Polsce obrazuje wyzwania, przed jakimi stają ci, którzy nie mogą wrócić do kraju z powodu trwającej wojny. W Ukrainie ciągle brakuje infrastruktury medycznej, a wiele regionów jest wciąż ostrzeliwanych przez Rosję. Kiedyś Polska była niemal wzorem solidarności, jednak z czasem wraz z wydłużającym się konfliktem podejście do uchodźców się zmieniło.
Na tle tych wydarzeń, sytuacja starszych osób z Ukrainy jest wyjątkowo trudna. Polskie emerytury są znacznie wyższe niż ukraińskie, a transfer emerytur to proces długotrwały, pozostawiający seniorów bez ubezpieczenia zdrowotnego. Dla wielu osób takie wsparcie było kluczowe, by móc przetrwać. Bez konieczności pomocy medycznej, czują się osamotnieni i pozbawieni wsparcia.
W Polsce nie ogranicza się pomocy dla obywateli, a przyczyną problemów z dostępem do opieki zdrowotnej są chroniczne problemy systemowe, które istniały przed napływem uchodźców. Co więcej, wielu z nich, w miarę możliwości, pracuje i opłaca składki, więc obciążenie dla systemu nie jest tak duże, jak niektórzy próbują przedstawiać.
Konieczne jest, aby Polska kontynuowała swoją rolę wsparcia dla Ukrainy, nie tylko w kontekście militarnym, ale także humanitarnym. Państwa europejskie, deklarujące solidarność z Ukrainą, powinny wziąć odpowiedzialność za osoby, które szukają schronienia i pomocy w ich granicach. Kryzys uchodźczy nie kończy się na przekroczeniu granicy, a jego rozwiązanie wymaga odważnych i odpowiedzialnych działań.
