Dlaczego Emocje Wpływają na Naszą Pamięć?

Często zdarza się nam zapomnieć, co mieliśmy kupić, gdzie odłożyliśmy klucze albo o czym zamierzaliśmy wspomnieć na ważnym spotkaniu. Tymczasem przez lata możemy pamiętać jedną niezręczną sytuację. Badania wskazują, że nasz mózg nie przechowuje informacji w sposób obiektywny, lecz selektywny, a kluczową rolę odgrywają emocje. Dlaczego tak się dzieje? W rozmowie na antenie Radia RMF24 neurobiolog dr Paweł Boguszewski wyjaśnił, jak emocje wpływają na zapamiętywanie informacji.

Dr Boguszewski podkreślił, że emocje odgrywają kluczową rolę w tym, co i jak zapamiętujemy. Szczególnie silnie oddziałują na nas przyjemność oraz lęk. „Zjedzenie nowego, słodkiego owocu, który sprawił nam przyjemność, zostanie zapamiętane dużo mocniej właśnie dzięki emocji, którą wywołało” – wyjaśnia Boguszewski. Z drugiej strony, kiedy napotykamy bodziec zagrożenia, pamiętamy go znacznie mocniej, ponieważ lęk intensyfikuje proces kodowania negatywnych bodźców w naszej pamięci.

Ale dlaczego tak łatwo zapominamy rzeczy pozbawione ładunku emocjonalnego? Dr Boguszewski wskazuje, iż emocjonalność nadaje wartość informacjom, które chcemy zapamiętać. Uczymy się np. tabliczki mnożenia, ale ponieważ nie wiąże się to z przeżyciem emocjonalnym, trudniej to zachować w pamięci.

W rozmowie pojawił się także temat przywoływania informacji dawno przyswojonych. Czy to, co zapomniane, zostało bezpowrotnie utracone? „Nasz mózg działa jednocześnie jako urządzenie przetwarzające i pamiętające” – mówi dr Boguszewski, wskazując na różnice w porównaniu do komputerów. „Chcąc łączyć informacje, musimy nadać im pewną wartość” – dodaje.

Ekspert zaznacza, że trudno jednoznacznie stwierdzić, czy brak dostępu do pewnych informacji w pamięci wynika z ich wymazania, czy też z braku „linków” do nich. Pamiątki z przeszłości, takie jak zdjęcia, często działają jako wyzwalacze wspomnień. „Nie uczymy się, by pamiętać przeszłość, lecz by lepiej funkcjonować w przyszłości” – konkluduje dr Boguszewski. Podkreśla, że zbieranie informacji to tworzenie modelu świata, który pomaga przewidywać przyszłe zdarzenia.

Dlaczego sytuacje wstydliwe zapadają nam tak silnie w pamięć? Dr Boguszewski zwraca uwagę, że jako istoty społeczne przypisujemy wysoką wagę budowaniu pozycji w grupie, a wstyd wiąże się z poczuciem wykluczenia. „Nasze wspomnienia nie są wiarygodne, co może pomóc w przewartościowaniu trudnych dla nas sytuacji” – zauważa ekspert.