Ustawa z 5 grudnia 2024 roku, która weszła w życie 1 stycznia 2025, stała się fundamentem nowego systemu ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce. Kluczowym aspektem tej regulacji jest obowiązek samorządów przygotowania do końca 2025 roku planów wojewódzkich, które są niezbędne do stworzenia spójnego krajowego systemu ewakuacji. Realizacja tego zadania wymagała od gmin przeprowadzenia szczegółowych analiz lokalnych zagrożeń oraz opracowania tras ewakuacyjnych i procedur komunikacyjnych.
Finansowanie systemu ochrony jest równie szczegółowo zaplanowane. Rząd zobowiązał się do inwestowania co najmniej 0,3 proc. PKB rocznie, co oznacza dla polskiej gospodarki wydatki rzędu 10 mld zł rocznie, z czego połowa pochodzi z budżetu obronnego. W latach 2025–2026 przewidziane są łączne wydatki w wysokości 34 mld zł, z tego niemal 5 mld zł trafi bezpośrednio do samorządów.
Na mocy rozporządzenia z 2025 roku, procedury ewakuacyjne uruchamiane są w czterech scenariuszach zagrożeniowych, a decyzje podejmowane na poziomie centralnym, wojewódzkim lub lokalnym, z możliwością natychmiastowych działań przez wójtów i burmistrzów w sytuacjach nagłych. Kluczowe dla ochrony ludności cywilnej jest okno czasowe wynoszące około 15 minut, co uwzględniono podczas projektowania systemu.
Ewakuację ludności przeprowadzono według określonej kolejności, gdzie priorytet mają dzieci, kobiety w ciąży i osoby wymagające opieki. W zakresie alarmowania wykorzystywany jest system Alert RCB oraz syreny alarmowe i komunikaty w mediach. Równocześnie samorządy prowadzą działania edukacyjne i przeciwdziałają dezinformacji.
Warszawa realizuje własny projekt ochrony ludności „Warszawa Chroni”, dysponując budżetem 400 mln zł na zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców. W ramach programów modernizowane są infrastruktury, a także wprowadzane innowacyjne rozwiązania, jak projekt „Podziemna Tarcza”, zakładający wykorzystanie metra jako miejsc ukrycia.
Skala wyzwań jest znacząca. Obecnie w Polsce funkcjonuje około tysiąca schronów spełniających nowe wymogi, a inwentaryzacja wykazała, że jedynie 3,8 proc. populacji ma zabezpieczenie na wypadek masowej ewakuacji. Rząd planuje zainwestować w 2026 roku około 3 mld zł w infrastrukturę.
Wskazuje się, że realizacja nowych schronów może potrwać nawet dwa lata. W związku z tym działania inwestycyjne przynoszą efekty w dłuższej perspektywie.
Dodaj komentarz