Wyniki niemieckich uczniów w ostatnim badaniu PISA, przeprowadzonym w 2025 roku, okazały się alarmująco niskie, co wywołało falę krytyki i zastanowienie nad przyczynami tego stanu rzeczy. Prasa niemiecka, komentując rezultaty, nie szczędziła ostrych słów, nazywając spadek wyników prawdziwą kompromitacją i sygnałem alarmowym dla edukacji. Dlaczego niemieccy uczniowie zawiedli, mimo iż PISA od lat jest uważana za istotny miernik umiejętności uczniów na całym świecie?
PISA to cieszący się uznaniem program oceny umiejętności uczniów, organizowany przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. W badaniu co trzy lata biorą udział uczniowie z kilkudziesięciu krajów, w tym około 6,7 tys. z Niemiec. Wyniki z 2025 roku ujawniły, że co trzeci uczeń nie osiągnął wymaganego minimum w czytaniu i matematyce. To najniższe rezultaty od 2000 roku.
Jak zauważa Samuel Greiff, odpowiedzialny za niemiecką edycję badania, proste wytłumaczenia, takie jak wpływ pandemii, nie są wystarczające. Choć inne kraje poradziły sobie z powrotem do normy, w Niemczech problemy pogłębiły się. Kluczową przyczyną może być kwestia nierówności społecznych, która objawia się w wynikach, sugerując potrzebę głębszej analizy strukturalnych uwarunkowań edukacyjnych.
Dziennik „Stuttgarter Zeitung” zwraca uwagę, że słabe wyniki mogą mieć konsekwencje dla demokracji. Katastrofalne rezultaty badania PISA współgrają z niezadowoleniem społecznym, co jest widoczne także w wyborach, gdzie partie populistyczne zyskują na znaczeniu.
Prof. Andrzej Sakson, socjolog, widzi w tych wynikach symptomy ogólnego klimatu społecznego w Niemczech. Zmieniające się priorytety młodych Niemców, którzy odchodzą od materialistycznych wartości, a także utrata dynamiki gospodarczego rozwoju mogą być przyczyną obniżonej motywacji do nauki. Tymczasem w krajach azjatyckich model sukcesu oparty na konkurencji i wysokich wynikach szkolnych jest nadal dominujący.
Migracja, choć często podnoszona jako problem, nie jest jednoznaczną przyczyną. Niemiecka szkoła musi stawić czoła zróżnicowanym poziomom aspiracji edukacyjnych i zdolności językowych uczniów z rodzin migranckich, co wpływa na ogólne wyniki. Polska, mimo że również notuje spadki, na tle Europy wypadła lepiej w tej edycji badania, co może wskazywać na potrzebę analizy strategii edukacyjnych w różnych krajach.
Ostatecznie wyniki PISA to nie tylko dane o umiejętnościach uczniów, ale także o ich roli i miejscu w społeczeństwie. Konieczne jest poszukiwanie nowych rozwiązań, które pomogą Niemcom poprawić sytuację edukacyjną i społeczną. Tłem dla tej debaty jest szersza dyskusja o transformacjach społecznych, które mogą wpływać na przyszłość zarówno edukacji, jak i demokracji w Niemczech.
Dodaj komentarz