Bezwarunkowy Dochód Podstawowy (BDP) to projekt, który w Polsce wywołuje żywe dyskusje zarówno wśród ekonomistów, jak i na poziomie społecznym. Idea zakłada regularne wypłacanie każdemu obywatelowi określonej kwoty pieniędzy, niezależnie od jego sytuacji zawodowej czy dochodowej. Celem jest zapewnienie każdemu minimum egzystencjalnego i uproszczenie systemu świadczeń społecznych.
Planowany program miał obejmować wszystkich mieszkańców od trzeciego roku życia, z możliwością jego prowadzenia przez co najmniej 20 lat. Proponowany dochód miał wynosić 50% minimalnego wynagrodzenia brutto, co w 2025 roku oznaczałoby 2333 zł. Projekt zakładał również stopniowe zastępowanie wybranych świadczeń społecznych.
Jednak najistotniejszym problemem są koszty takiego programu. Polski Instytut Ekonomiczny szacował, że roczny koszt BDP, przy wypłatach 1200 zł dla dorosłych i 600 zł dla dzieci, wyniósłby około 376 mld zł. Wyzwaniem pozostaje znalezienie sposobów finansowania, które mogłoby obejmować zwiększenie podatków czy redukcję innych świadczeń.
Podobnie, zróżnicowane są opinie społeczne na temat BDP. Badania z 2021 roku wskazują, że 51% Polaków w wieku 18-64 lat popierało tę ideę. Jednak poparcie spadało, gdy badanym przedstawiano scenariusze związane z finansowaniem programu. Mimo to, wielu zwolenników widzi w BDP możliwość zmniejszenia ubóstwa oraz eliminacji pułapki biedy, gdzie podjęcie pracy nie zawsze prowadzi do poprawy sytuacji finansowej.
Krytycy wskazują na zagrożenia związane z ewentualnym ograniczeniem aktywności zawodowej części społeczeństwa, a także na inflacyjny efekt programu spowodowany wzrostem dochodu rozporządzalnego bez proporcjonalnego wzrostu podaży dóbr i usług. Zastrzeżenia budzi również równa wypłata dla wszystkich – zarówno potrzebujących pomocy, jak i osób zamożnych.
Petycja dotycząca pilotażowego programu w województwie śląskim została odrzucona przez Sejm w lipcu 2025 roku. Twórca petycji argumentował, że program ten mógłby stanowić wsparcie dla regionu dotkniętego transformacją energetyczną i likwidacją tradycyjnych gałęzi przemysłu.
Choć decyzja była negatywna, koncepcja Bezwarunkowego Dochodu Podstawowego wciąż przyciąga zainteresowanie jako potencjalne rozwiązanie, które mogłoby przeobrazić polski system społeczny. Spór wokół kosztów i wpływu BDP na gospodarkę pozostaje kluczowym elementem dyskusji nad jego przyszłością w Polsce. Potrzeby społeczeństwa wciąż rosną, a poziom zagrożenia ubóstwem wskazuje na miejsca, gdzie obecny system świadczeń wymaga wzmocnienia.
Dodaj komentarz