We wtorek w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy mającego na celu usprawnienie realizacji strategicznych inwestycji infrastrukturalnych. Nowe przepisy, omawiane na wspólnym posiedzeniu Komisji Infrastruktury oraz Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, zmierzają do uproszczenia procesu administracyjnego, który obecnie może trwać kilka lat. Ustawodawcy, poprzez proponowane zmiany, pragną skrócić czas realizacji inwestycji, co ma pomóc w ich szybszym wdrożeniu.
Projekt ustawy wprowadza kilka kluczowych zmian, które mają przyspieszyć proces inwestycyjny. Po pierwsze, wnioski administracyjne będą rozpatrywane „niezwłocznie i poza kolejnością”, co oznacza, że pozostałe wnioski mogą czekać dłużej na swoje rozpatrzenie. Skrócone zostaną także terminy ustawowe dotyczące załatwiania spraw administracyjnych, co ma zminimalizować przewlekłość postępowań.
Kolejne zmiany dotyczą wprowadzenia rygoru natychmiastowej wykonalności dla decyzji niezbędnych w procesie administracyjnym. Rozwiązanie to znane jest z decyzji lokalizacyjnych i środowiskowych, jednak teraz zastosowanie znajdzie w szerszym katalogu postępowań. Innym istotnym punktem jest ograniczenie lub wyłączenie stosowania niektórych przepisów ochrony przyrody, terenów zalesionych i gruntów rolnych, co może budzić kontrowersje w kontekście ochrony środowiska.
Z prawnego punktu widzenia najciekawszą częścią projektu ustawy jest artykuł regulujący zasady nabywania nieruchomości na potrzeby inwestycji. Wprowadza on m.in. Program Dobrowolnych Nabyć, podobny do tego znanego z ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. Zakłada on, że właściciele nieruchomości, na które przypada strategiczna inwestycja, będą mieli możliwość dobrowolnej sprzedaży swoich działek. Jednakże program ten budzi wątpliwości co do jego skuteczności, ponieważ procedura negocjacji i aktów notarialnych może być mniej efektywna niż administracyjne wywłaszczenie.
W kontekście odszkodowań strona społeczna od dawna apeluje o zagwarantowanie rekompensat, które umożliwiłyby efektywne odtworzenie utraconej nieruchomości. Dotychczas przepis dotyczący pełnej rekompensaty często nie jest respektowany, mimo że pojawia się w niektórych ustawach dotyczących dużych inwestycji infrastrukturalnych. W najnowszym projekcie takie rozwiązania są przewidziane jedynie dla właścicieli zgadzających się na dobrowolną sprzedaż ziemi.
Kwestia równego traktowania właścicieli nieruchomości przeznaczonych na cele publiczne wciąż pozostaje otwarta. Obecne przepisy mogą prowadzić do nierówności, gdyż własność jest wyceniana różnie w zależności od trybu wykupu. Ustawodawca powinien zatem rozważyć potrzebę wprowadzenia spójnych regulacji, które gwarantowałyby równość wszystkich stron w procesie inwestycyjnym.
Proces administracyjny w Polsce wymaga reformy, aby zbalansować interesy publiczne i prywatne, przy jednoczesnym zabezpieczeniu konstytucyjnych praw właścicieli nieruchomości. Projekt nowej ustawy, choć ma na celu przyspieszenie inwestycji, wskazuje na potrzebę dalszych dyskusji i konsultacji społecznych w celu wypracowania bardziej sprawiedliwych rozwiązań.
Dodaj komentarz