Nowe przepisy dotyczące świadczeń zdrowotnych dla uchodźców z Ukrainy znacząco utrudniły życie wielu starszym osobom, tak jak 80-letniej Ludmile. Kobieta, która nie może pracować z powodu wieku i choroby Parkinsona, została zmuszona do opuszczenia kolejki w przychodni, gdy próbowała uzyskać receptę na niezbędne leki. Powodem była ustawa wygaszająca niektóre przywileje dla uchodźców.
Ludmiła przyjechała do Polski po ewakuacji z Kijowa w kwietniu 2022 roku i mieszka z córką Natalią oraz jej mężem w Białymstoku. Jej ukraińska emerytura, przeliczona na polskie złote, wynosi zaledwie 300 złotych, co nie wystarcza na opłacanie składki zdrowotnej.
Natalia, artystka z Białegostoku, musiała przerwać swoją karierę, aby zatrudnić się jako opiekunka. Jej decyzja wynikała z potrzeby zapewnienia matce dostępu do niezbędnego leczenia. „Rozczarowuje mnie to, jak starsze i chore osoby zostały pominięte w nowych regulacjach” – mówi Natalia. Choć rozumie potrzebę zmian, uważa, że nie pomyślano o najstarszych uchodźcach.
Ustawa, która weszła w życie 5 marca, stopniowo wygaszała specjalne regulacje przyznane uchodźcom z Ukrainy, ograniczając między innymi dostęp do darmowej opieki zdrowotnej. Nowe przepisy przewidują dostęp do ubezpieczenia zdrowotnego dla wybranych grup, takich jak dzieci, kobiety w ciąży czy osoby pracujące. Jednak starsi uchodźcy, niezdolni do pracy, mają utrudniony dostęp do ubezpieczenia.
Stowarzyszenie Homo Faber oraz inne organizacje pozarządowe alarmują o trudnościach, jakie napotykają starsi uchodźcy. Milena Kloczkowska ze stowarzyszenia wskazuje na brak jednolitych wzorów dokumentów i jasnych procedur, które utrudniają uzyskanie ubezpieczenia. Starsze osoby, jak 80-letni mężczyzna z demencją, są często kierowane do schronisk z powodu braku miejsca w ośrodkach opiekuńczych.
Rzecznik Praw Obywatelskich interweniował w NFZ, wskazując na konieczność stworzenia klarownych zasad dotyczących obowiązku płacenia dodatkowej opłaty przez Ukraińców, którzy do 5 marca 2026 roku korzystali z ochrony zdrowotnej w Polsce. NFZ odpowiedział, że w uzasadnionych przypadkach uchodźcy mogą ubiegać się o zwolnienie z tej opłaty.
Ogólnokrajowe zmiany ukazują dramat osobisty wielu uchodźców. Fundacje, takie jak „Ukraiński Dom”, otrzymują codziennie zgłoszenia od chorych osób, które nie mogą pozwolić sobie na niezbędne leczenie. Bez ubezpieczenia i jasnych procedur ich sytuacja jest niezwykle trudna, co często prowadzi do tragicznych wyborów.
Pomimo odniesienia kosztów opieki zdrowotnej w Polsce, eksperci zaznaczają, że w 2024 roku Ukraińscy migranci mogli przynieść do budżetu państwa około 15,1 mld złotych wpływów. Nowe regulacje ukazują trudności w znalezieniu równowagi między wsparciem potrzebujących a wymaganiami ekonomicznymi państwa.
Dodaj komentarz