Raport opublikowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego wskazuje na istotne wyzwania, jakie proces starzenia się społeczeństwa stanowi dla polskich samorządów. Ostrożnie prognozowane zmniejszenie się liczby mieszkańców w gminach prowadzi do konieczności przemyślenia polityki publicznej i rozwojowej. Jak podkreślił Mateusz Walewski, główny ekonomista BGK, potrzebne są rozwiązania, które przygotują nas na przyszłe zmiany demograficzne.
Zgodnie z prognozami GUS, do 2060 roku liczba osób pracujących spadnie w 95,4% gmin, co wpłynie na dochody z podatków i rozwój biznesu. Analitycy BGK szacują, że obciążenie stałymi wydatkami bieżącymi w przeliczeniu na mieszkańca może wzrosnąć nawet o 88% w małych gminach.
Agata Mróz z Polskiego Instytutu Ekonomicznego zwraca uwagę, że depopulacja różnie wpływa na dochody samorządów zależnie od ich lokalizacji. W metropoliach wpływ ten jest znaczny, zwłaszcza z uwagi na koncentrację lepiej płatnych miejsc pracy.
Różne państwa europejskie stosują odmienne strategie adaptacyjne. Przykładem jest niemiecki program Stadtumbau Ost, który skutecznie radził sobie z depopulacją we wschodnich landach. Czechy zachęcają imigrantów do osiedlania się w mniejszych miastach, a Litwa promuje współpracę między samorządami.
Ekspertka Banku Światowego Emilia Skrok podkreśla, że nieunikniona jest konsolidacja usług i infrastruktury, co wymaga nowej polityki regionalnej. Zmiany te mogą wspierać samorządy w adaptacji do nowych realiów demograficznych.
Profesor Krzysztof Surówka z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie postuluje reformę systemu podatkowego, aby zwiększyć udział podatków majątkowych w finansowaniu samorządów. Z kolei Mateusz Walewski z BGK wyraża nadzieję, że wzrośnie wykorzystanie współpracy międzygminnej w dostarczaniu usług.
Polskie samorządy stoją przed koniecznością wdrożenia inteligentnych strategii, które nie tylko zrównoważą budżety, ale także uwzględnią zmienne migracyjne i starzejące się społeczeństwo.
Dodaj komentarz