W polskim prawie budowlanym temat ścian działowych wywołuje spore zamieszanie. Brak jednoznacznej definicji tej konstrukcji sprawia, że ich usunięcie nie zawsze wymaga formalności. Ściany te, najczęściej nieprzenoszące obciążeń konstrukcyjnych, służą do podziału pomieszczeń w mieszkaniach. Według definicji, nie ingerując w części wspólne budynku czy sąsiednie lokale, ich modyfikacja najczęściej nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę.
Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) w swojej interpretacji z 18 lutego 2025 roku podkreślił, że zmiany dotyczące ścian działowych, zarówno ich budowa, rozbiórka, jak i modyfikacja w granicach jednego mieszkania, nie są traktowane jako przebudowa ani roboty budowlane.
Jednak nie wszystko jest takie proste. Układ konstrukcyjny budynków może być złożony i nieoczywisty, zwłaszcza w przypadku starszych zabudowań. Podczas planowania takich prac ważne jest skonsultowanie się z konstruktorem lub projektantem i dokładne zapoznanie się z dokumentacją techniczną. Niekiedy ściany działowe mogą zawierać instalacje, co dodatkowo komplikuje ich usunięcie.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2023 roku spowodował dodatkowe zamieszanie. NSA uznał, że zmiana układu działowych ścian może wpłynąć na parametry użytkowe lokalu i zostać zakwalifikowana jako przebudowa, co jednak dotyczyło wcześniejszego stanu prawnego z 2015 roku. Nowe przepisy z 2020 roku w znacznym stopniu upraszczają te procedury.
W chwili obecnej zmiany ścian działowych, które nie wpływają na przegródki zewnętrzne ani elementy konstrukcyjne, są co do zasady zwolnione z obowiązku zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia. GUNB nawet posuwa się dalej, uznając standardowe modyfikacje wewnętrznych ścian niekonstrukcyjnych za działania niepodlegające przepisom Prawa budowlanego.
Usunięcie ściany konstrukcyjnej to jednak zupełnie inna kwestia. Tego typu zmiany, jak wykonanie otworu czy poszerzenie przejścia, wymagają pozwolenia i starannie opracowanego projektu, który przewiduje niezbędne wzmocnienia. Prace takie stanowią ryzyko dla stabilności budynku, dlatego każdy krok musi być dokładnie przemyślany i zatwierdzony przez odpowiednich specjalistów.
Zasady dotyczące pozwolenia na budowę różnią się również w zależności od rodzaju wspólnoty mieszkaniowej. W tzw. małych wspólnotach, które obejmują do trzech lokali, zastosowanie mają przepisy o współwłasności, które nie wymagają zwykłej uchwały. W większych wspólnotach każda ingerencja w część wspólną wymaga zgody wszystkich właścicieli.
Fakt, że usunięcie ściany działowej z reguły nie wymaga formalności, nie oznacza, że można dowolnie modyfikować instalacje gazowe czy wentylacyjne. Jeśli planowane zmiany dotyczą takich instalacji, konieczne mogą być dodatkowe zgłoszenia. Bezpieczeństwo i funkcjonalność mieszkania po remoncie muszą pozostać zgodne z obowiązującymi przepisami.
Podkreśla się potrzebę przechowywania wszelkich dokumentów związanych z pracami remontowymi – projektów, opinii technicznych i korespondencji z administracją. Pozwoli to uniknąć problemów prawnych oraz da gwarancję, że prace zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi normami. Ostatecznie, przed podjęciem decyzji o usunięciu ściany, właściciele mieszkań powinni zasięgnąć profesjonalnej porady, by zminimalizować ryzyko niespodziewanych komplikacji.
Dodaj komentarz