Polski Krajowy Plan Odbudowy, przeznaczony na wspieranie sektora kultury i przemysłów kreatywnych, jest obiektem licznych kontrowersji. Pula blisko 300 milionów złotych miała w założeniu wesprzeć twórców i instytucje kulturalne, jednak proces wyboru beneficjentów drugiego naboru spotkał się z krytyką. Portal Zero.pl informuje, że spośród 4,8 tysiąca złożonych projektów ponad 3,8 tysiąca wniosków otrzymało zerowe oceny od ekspertów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził, że proces oceny wniosków naruszał zasady prawa. Zauważono kardynalne błędy proceduralne, a w jednym z przypadków stwierdzono „obrazę zasad przejrzystości i rzetelności wyboru”. W sumie ponad 50 spraw trafiło na wokandę WSA.
Jednym z najbardziej nagłośnionych przypadków był wniosek warszawskiego Teatru Komedia, który starał się o dofinansowanie na stworzenie cyfrowego archiwum. Łukasz Orłowski, zastępca dyrektora teatru, podkreślał, że projekt miał na celu udostępnienie publiczności archiwalnych materiałów w formie cyfrowej. Teatr spotkał się jednak z odmową z uwagi na wymagania dotyczące fizycznego dostarczenia statutu, choć dokument jest dostępny w formie elektronicznej od 2012 roku. Sąd uznał te działania za niezgodne z prawem.
Podobne problemy dotknęły Fundacji Nowe Formy, która chciała uzyskać grant na system tłumaczenia spektakli w czasie rzeczywistym. Eksperci niejasno ocenili kod PKD, skupiając się na pobocznej działalności gastronomicznej. Sąd nakazał ponowną weryfikację, lecz kolejna ocena również była negatywna.
Beneficjenci, którzy uzyskali korzystne wyroki, stoją przed kolejnymi wyzwaniami. Towarzystwo Poligrodzianie, które wygrało sprawę w sądzie, otrzymało ofertę na kwotę 200 tys. zł, lecz warunki realizacji z datami wstecznymi okazały się niewykonalne. Identyczny problem zgłosiła Fundacja Urban Forms.
Skargi dotknęły również Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca, odpowiedzialnego za program. Instytut tłumaczy, że czasowe ramy są ustalone zgodnie z unijnym harmonogramem. Ministerstwo Kultury natomiast minimalizuje skalę problemu, wskazując, że tylko 2,5% odrzuconych wniosków trafiło do sądu.
Kontrowersje wokół Krajowego Planu Odbudowy ujawniają poważne braki w procesie przyznawania środków, które mogą mieć daleko idące konsekwencje dla sektora kultury w Polsce.
Dodaj komentarz