W Polsce mechanizm naliczania opłaty mocowej stanowi przeszkodę dla efektywnego wykorzystania energii odnawialnej. Instytut Reform wskazuje na potrzebę reform w swoim raporcie „Opłata mocowa wspierająca elastyczność. Proponowane kierunki reform”, przedstawiając rekomendacje zmian. Obecny system, według organizacji, niejako karze przemysł za zbyt elastyczny pobór energii elektrycznej.
Raport Instytutu krytykuje mechanizm naliczania opłaty, który premiuje firmy o równomiernym dobowym zużyciu energii, co negatywnie wpływa na podmioty starające się optymalizować pobór w czasie najwyższej produkcji z fotowoltaiki. Mechanizm ten przewiduje wyższe opłaty dla przedsiębiorstw elastycznych, podwajając a nawet sześciokrotnie zwiększając koszty, co zniechęca firmy do korzystania z nadwyżek energii z OZE.
Rynek mocy, według raportu Forum Energii, jest wart setki miliardów złotych, a jego koszty na lata 2021–2046 szacuje się na około 187,9 mld zł. Joanna Pandera z Forum Energii zwraca uwagę na brak refleksji nad celami i kosztami tego mechanizmu.
Instytut Reform sugeruje alternatywne modele naliczania opłaty mocowej, proponując bardziej elastyczne zarządzanie zużyciem energii. Jeden z analizowanych modeli, wzorowany na włoskim, obejmuje wyznaczenie wcześniej określonych godzin szczytu, co umożliwiłoby dostosowanie poboru w sposób bardziej korzystny dla środowiska i gospodarki.
Raport podkreśla, że reforma powinna uwzględniać m.in. lepsze dopasowanie godzin naliczania opłaty do rzeczywistego ryzyka deficytu mocy, a także eliminację preferencji dla stabilnego poboru, z zachowaniem wsparcia dla energochłonnych przedsiębiorstw podczas okresu przejściowego.
Forum Energii przytacza przykład z 2025 roku, gdzie wskutek ograniczeń w działaniu OZE, sieć straciła 1,4 TWh energii – ilość niemal dwukrotnie większą niż w 2024 roku. Problem ten dotyczy przede wszystkim godzin szczytowych, kiedy to opłata mocowa nadal zachęca do redukcji poboru, kontrując naturalne sygnały rynkowe wynikające z nadwyżek energii ze źródeł odnawialnych.
Zmiany w naliczaniu opłaty mocowej mogą przyczynić się do bardziej efektywnego wykorzystywania OZE, jednocześnie wspierając przemysł w odciążeniu systemu. Mechanizmy te powinny być jednak dobrze przemyślane, aby wspierać rozwój energochłonnej gospodarki, nie obciążając nadmiernie kluczowych branż.
Dodaj komentarz