Banki w Szwecji oraz detaliści muszą dostosować się do nowych przepisów dotyczących obsługi gotówki, skierowanych zarówno do klientów indywidualnych, jak i firm. Zmiany wprowadzono po rekomendacjach Sveriges Riksbank. Już w marcu bank centralny zalecił, aby każdy dorosły obywatel posiadał w domu co najmniej 1000 koron szwedzkich w gotówce, odpowiadające około 90 euro. Suma ta ma wystarczyć na zakup podstawowych produktów i leków na tydzień w sytuacji kryzysowej.
Riksbank zasugerował także, aby gospodarstwa domowe dysponowały co najmniej dwiema kartami płatniczymi działającymi w różnych systemach, co ma zwiększyć odporność na ewentualne problemy techniczne. Jak wynika z danych banku, w 2023 roku gotówka stanowiła zaledwie 0,9 proc. szwedzkiego PKB. Dla porównania w Polsce ten wskaźnik wynosi blisko 12 proc.
Alarmujące dane dotyczą także akceptacji gotówki przez detalistów – tylko 71 proc. sklepów w Szwecji akceptuje płatności gotówkowe, a 40 proc. firm, które zrezygnowały z gotówki, zrobiło to w ostatnich pięciu latach. Riksbank wskazuje na potencjalne zagrożenia związane z cyberatakami, awariami systemów bankowych oraz problemami z dostawami energii jako powody do prowadzenia zmian.
Nowe przepisy dotyczą głównie sklepów spożywczych i aptek, gdzie gotówka musi być akceptowana przy transakcjach do 0,1 tzw. kwoty bazowej, co w 2026 roku oznacza 5920 koron. Sklepy mogą jednak odmówić przyjęcia większej liczby monet – powyżej 25 sztuk w jednej transakcji. Wyjątki przewidziano również w sytuacjach, gdy bezpieczeństwo personelu mogłoby być zagrożone.
Zaledwie kilka lat temu Szwecja rozważała wprowadzenie e-korony – cyfrowej waluty, której testy rozpoczęto w 2017 roku. Projekt ten jednak zawieszono w 2023 roku, co w dużej mierze związane było z rosyjską inwazją na Ukrainę. W takich warunkach fizyczny pieniądz uznano za kluczowy element odporności państwa.
Dodaj komentarz