Polska dąży do uzyskania ponad 180 mld zł z unijnego Instrumentu SAFE na cele związane z obronnością. Środki te mają posłużyć przede wszystkim na zakup nowoczesnego uzbrojenia oraz wzmocnienie ochrony granic w ramach projektu Tarcza Wschód. Utrudnieniem w realizacji planu jest weto prezydenta Karola Nawrockiego wobec ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE, co ogranicza możliwość zakupu sprzętu dla Straży Granicznej.
Choć SAFE promuje wspólne zakupy uzbrojenia przez kraje członkowskie, Polska zamierza skorzystać z mechanizmu single procurement, umożliwiającego samodzielne zakupy. Rząd planuje znaczące inwestycje w polski przemysł zbrojeniowy, mimo braku wewnętrznego porozumienia co do zwolnień z podatku VAT dla takich zakupów. Przepisy unijne przewidują zwolnienie z VAT, jednak brak dokumentacji regulującej te zwolnienia wywołuje wątpliwości.
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocnik rządu ds. instrumentu SAFE, podkreśla, że wyjaśnienie wątpliwości jest kluczowe i że umowy na kwoty rzędu kilkudziesięciu miliardów złotych zostaną podpisane do końca maja. Rządowi zależy, aby środki z refinansowanego podatku VAT wróciły do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, co pozwoliłoby na dalsze inwestycje w obronność.
W ostatnich dniach w Rumunii ujawniono, że ceny produktów finansowanych z SAFE wzrosły o 30% podczas końcowych negocjacji. Polska liczy na uniknięcie takich wzrostów cen dzięki jasności przepisów. Piotr Wojciechowski z Grupy WB zaznacza, że brak jasności prawnej może prowadzić do dalszych podwyżek.
Umowa z Komisją Europejską powinna zostać podpisana w ciągu dwóch tygodni, co pozostawi około 40 dni na zawarcie i aneksowanie umów z polskim przemysłem. Pojawiają się jednak nowe wątpliwości dotyczące, m.in., wartości wkładu wykonawców, która musi wynosić co najmniej 65% w krajach UE, co ma wpływ na kwalifikację produktów do finansowania z SAFE.
Planowane inwestycje obejmują zakup bojowych wozów piechoty Borsuk oraz kołowych transporterów opancerzonych Rosomak. Wszystkie zakupy muszą zostać sfinalizowane do 2030 roku.
Dodaj komentarz