Z okazji 77. rocznicy powstania NATO, minister obrony Belgii Theo Francken wyraził zaniepokojenie rosnącymi napięciami w Sojuszu oraz potencjalnym osłabieniem relacji z USA. W obszernym wpisie w mediach społecznościowych przypomniał fundamenty Sojuszu, jednocześnie wskazując na zaniedbania Europy w dziedzinie obronności.
Francken podkreślił, że kluczowa zasada NATO, stosująca się do zasady „jeden za wszystkich, wszyscy za jednego”, jest fundamentalna dla jego funkcjonowania. Artykuł 5, gwarantujący wspólną obronę, był dotychczas skutecznym środkiem zapewniającym pokój.
Belgijski minister odniósł się też do krytyki rozszerzania NATO po zimnej wojnie, podkreślając, że przyjęcie nowych państw Europy Wschodniej było świadomym wyborem demokratycznych krajów szukających bezpieczeństwa. Dla państw takich jak Mołdawia, Gruzja czy Ukraina, które nie są częścią Sojuszu, NATO jest gwarantem niepodległości wobec agresywnej polityki Rosji.
Jednocześnie Francken ostro skrytykował politykę obronną Europy po upadku Związku Radzieckiego, wskazując na wieloletnie ograniczenie wydatków wojskowych. Jego zdaniem zaniedbania te wywołały frustrację USA, której skutki odczuwalne są w postaci rosnących napięć wewnątrz Sojuszu.
Sytuacja zmieniła się po rosyjskiej inwazji na Ukrainę oraz presji ze strony USA. Wzrost wydatków na obronność do poziomu 2 proc. PKB zajął wielu krajom, w tym Belgii, ponad dekadę. Francken zauważa, że w przyszłości konieczne będą dalsze inwestycje, nawet na poziomie 3,5 proc. PKB.
Minister wskazał także na inne źródła napięć, takie jak spory związane z polityką wobec Iranu czy kontrowersje wokół Grenlandii. Te kwestie podkreślają konieczność współpracy i koordynacji w ramach Sojuszu.
Obawy dotyczą także zaangażowania USA w NATO. Mimo zabezpieczenia przed jednostronnym wycofaniem się tego kraju z Sojuszu przez prezydenta USA, realne obniżenie obecności wojskowej w Europie jest możliwe. Francken ostrzegł, że izolacjonistyczne podejście USA może przynieść korzyści ich geopolitycznym rywalom.
Na zakończenie Francken podkreślił, że Europa nie jest gotowa, by samodzielnie przejąć militarną rolę USA, co mogłoby ucieszyć przeciwników Sojuszu. Jego zdaniem rocznica NATO to nie tylko okazja do świętowania, ale przede wszystkim do refleksji i działania, aby wspólnie zachować globalne bezpieczeństwo.
